توضیحات
لاله واژگون زاگرسی گونه ای بومی رشته کوه های زاگرس در ایران است که محدوده پراکنش آن در جهان بسیار کوچک است. ارتفاع آن معمولاً بین 20 تا 60 سانتیمتر است و وجود گلبرگهای ارغوانی تیره که در انتها به رنگ زرد می رسند از مهمترین ویژگیهای مورفولوژیکی این گونه محسوب می شود. این گیاه زیبا اغلب در ارتفاعات کوهستانی زاگرس می روید و در زیستگاه خود جزو گیاهان در معرض تهدید محسوب می شود
—
لاله واژگون گیاهی پیازدار و بذر دار از خانواده سوسنیان است که بومی منطقه گستردهای از فلات ایران، آناتولی و کوهپایههای هیمالیااست. وجه تسمیه اشک مریم به داستانهای اسطورهای بازمیگردد. این که این لاله، شاهد مرگ سیاوش بوده و از غصه این اتفاق سربه زیر شده و اشک میریزد. اشکهای لالهٔ واژگون در حقیقت شیرهٔ بیرنگی هستند که در درون لاله قرار دارند و گاهی به سمت پائین سرازیر میشوند. آن را گُل اَشک نیز نامیدهاند زیرا مقداری شبنم در بین این گلها جمع میشود و سپس از گل به پائین میچکد. لاله واژگون بومی مناطق معتدل در مناطق وسیعی از نیمکره شمالی از دریای مدیترانه و شمال آفریقا تا سراسر اوراسیا و بخشهایی از آمریکای شمالی هستند. لاله واژگون، بهعنوان گیاهی زینتی در باغبانی و صنعت گل و همچنین در طب سنتی چین دارای اهمیت اقتصادی هستند. این موضوع باعث تهدید نسل لالههای واژگون در برخی مناطق شدهاست.
لالهٔ واژگون یا لالهٔ نگونسار، هم در نقش سرستونهای ساسانیها و هم در طاقبستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده میشود. در متون ادبی ایرانی گفته شده که این گل در آن زمان که گلوی سیاوش با تیغ تیز گرسیوز آشنا شد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گلگونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بیگناهی سیاوش.
چو سرو سیاوش نگونسار دید سراپردهٔ دشت خونسار دید
بیفکند سر را ز انده نگون بشد زان سپس لالهٔ واژگون
Fritillaria zagrica has a Stem 4-12cm in height. Leaves five to six, lanceolate, glaucous, all alternate or the lowest subopposite. Flowers one or two, narrowly campanulate, dark purplish-brown with a yellowish tip; scent not recorded. Tepals 1.2-1.8cm long, with a small lanceolate nectary 1mm above the base. Style 8-9mm, slender, papillose. Capsule not winged. North-western Iran and south-eastern Turkey, in mountain steppe, often by late snow patches, at 1800-3000m








