توضیحات
لالهٔ واژگون قوزی یا گل سرنگون قوزی (نام علمی: Fritillaria gibbosa) یکی از گونههای لاله واژگون است. ارتفاع آن در حدود ۸ تا ۲۰ سانتیمتر است و گلهای واژگون آن ۲ و نیم تا ۳ سانتیمتر قطر دارند؛ که از نظر مقایسه با اندازهٔ گیاه نسبتاً درشت هستند و یکی از شگفتترین گیاهان پیازی ایران بهشمار میآیند. این گل در مرکز ایران دیده میشود ولی نمونههائی که در شمال شرقی یافت میشود دارای گلهای زیادتر کوچکتر و کمرنگتر هستند. در استپهای خشک از ارتفاع حدود ۱۱۰۰ تا ۱۸۰۰ متر روئیده و جزو گیاهان زود گل بهاری است. زمان گلدهی در ماه اسفند و فروردین است
—
لاله واژگون گیاهی پیازدار و بذر دار از خانواده سوسنیان است که بومی منطقه گستردهای از فلات ایران، آناتولی و کوهپایههای هیمالیااست. وجه تسمیه اشک مریم به داستانهای اسطورهای بازمیگردد. این که این لاله، شاهد مرگ سیاوش بوده و از غصه این اتفاق سربه زیر شده و اشک میریزد. اشکهای لالهٔ واژگون در حقیقت شیرهٔ بیرنگی هستند که در درون لاله قرار دارند و گاهی به سمت پائین سرازیر میشوند. آن را گُل اَشک نیز نامیدهاند زیرا مقداری شبنم در بین این گلها جمع میشود و سپس از گل به پائین میچکد. لاله واژگون بومی مناطق معتدل در مناطق وسیعی از نیمکره شمالی از دریای مدیترانه و شمال آفریقا تا سراسر اوراسیا و بخشهایی از آمریکای شمالی هستند. لاله واژگون، بهعنوان گیاهی زینتی در باغبانی و صنعت گل و همچنین در طب سنتی چین دارای اهمیت اقتصادی هستند. این موضوع باعث تهدید نسل لالههای واژگون در برخی مناطق شدهاست.
لالهٔ واژگون یا لالهٔ نگونسار، هم در نقش سرستونهای ساسانیها و هم در طاقبستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده میشود. در متون ادبی ایرانی گفته شده که این گل در آن زمان که گلوی سیاوش با تیغ تیز گرسیوز آشنا شد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گلگونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بیگناهی سیاوش.
چو سرو سیاوش نگونسار دید سراپردهٔ دشت خونسار دید
بیفکند سر را ز انده نگون بشد زان سپس لالهٔ واژگون
Fritillaria gibbosa is a species of herbaceous perennial plant in the lily family Liliaceae. It is native to Afghanistan, Iran, Pakistan, Turkmenistan, and Transcaucasia. Fritillaria gibbosa is up to 30 cm (12 in) tall. The flowers are rotate (wide open and nearly flat) rather than bell-shaped as in most of the species in the genus, and pink with darker spots







