توضیحات
لاله واژگون کلهماری گونهای لاله واژگون است که در تیره سوسنیان قرار دارد. طرح این گل شطرنجی با پیش زمینه بنفش و گاهی سفید یکدست است. این گیاه بین ماههای مارس تا مه (اوایل بهار) گل میدهد.
ارتفاع این گل بین ۱۵ تا ۴۰ سانتی متر است. لاله واژگون کلهماری بومی اروپا است و در ایران به صورت خودرو وجود ندارد.
—
لاله واژگون گیاهی پیازدار و بذر دار از خانواده سوسنیان است که بومی منطقه گستردهای از فلات ایران، آناتولی و کوهپایههای هیمالیااست. وجه تسمیه اشک مریم به داستانهای اسطورهای بازمیگردد. این که این لاله، شاهد مرگ سیاوش بوده و از غصه این اتفاق سربه زیر شده و اشک میریزد. اشکهای لالهٔ واژگون در حقیقت شیرهٔ بیرنگی هستند که در درون لاله قرار دارند و گاهی به سمت پائین سرازیر میشوند. آن را گُل اَشک نیز نامیدهاند زیرا مقداری شبنم در بین این گلها جمع میشود و سپس از گل به پائین میچکد. لاله واژگون بومی مناطق معتدل در مناطق وسیعی از نیمکره شمالی از دریای مدیترانه و شمال آفریقا تا سراسر اوراسیا و بخشهایی از آمریکای شمالی هستند. لاله واژگون، بهعنوان گیاهی زینتی در باغبانی و صنعت گل و همچنین در طب سنتی چین دارای اهمیت اقتصادی هستند. این موضوع باعث تهدید نسل لالههای واژگون در برخی مناطق شدهاست.
لالهٔ واژگون یا لالهٔ نگونسار، هم در نقش سرستونهای ساسانیها و هم در طاقبستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده میشود. در متون ادبی ایرانی گفته شده که این گل در آن زمان که گلوی سیاوش با تیغ تیز گرسیوز آشنا شد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گلگونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بیگناهی سیاوش.
چو سرو سیاوش نگونسار دید سراپردهٔ دشت خونسار دید
بیفکند سر را ز انده نگون بشد زان سپس لالهٔ واژگون
Fritillaria meleagris is a Eurasian species of flowering plant in the lily family Liliaceae. Its common names include snake’s head fritillary, snake’s head (the original English name), chess flower, frog-cup, guinea-hen flower, guinea flower, leper lily (because its shape resembled the bell once carried by lepers), Lazarus bell, chequered lily, chequered daffodil, drooping tulip or, in the British Isles, simply fritillary. The plant is a bulbous perennial native to the flood river plains of Europe where it grows in abundance
