توضیحات
لالهٔ واژگون کردی گیاهی چند ساله پیازدار و بسیار زیباست که تا 50 سانتیمتر ارتفاع دارد. این گیاه بومی ایران، منطقه کردستان عراق، ترکیه و قفقاز است و گاهی اوقات در مناطق دیگر به عنوان گیاه زینتی کشت میشود. این گیاه زیبا اغلب در ارتفاعات کوهستانی غرب ایران و ارتفاعات زاگرس می روید.
—
لاله واژگون گیاهی پیازدار و بذر دار از خانواده سوسنیان است که بومی منطقه گستردهای از فلات ایران، آناتولی و کوهپایههای هیمالیااست. وجه تسمیه اشک مریم به داستانهای اسطورهای بازمیگردد. این که این لاله، شاهد مرگ سیاوش بوده و از غصه این اتفاق سربه زیر شده و اشک میریزد. اشکهای لالهٔ واژگون در حقیقت شیرهٔ بیرنگی هستند که در درون لاله قرار دارند و گاهی به سمت پائین سرازیر میشوند. آن را گُل اَشک نیز نامیدهاند زیرا مقداری شبنم در بین این گلها جمع میشود و سپس از گل به پائین میچکد. لاله واژگون بومی مناطق معتدل در مناطق وسیعی از نیمکره شمالی از دریای مدیترانه و شمال آفریقا تا سراسر اوراسیا و بخشهایی از آمریکای شمالی هستند. لاله واژگون، بهعنوان گیاهی زینتی در باغبانی و صنعت گل و همچنین در طب سنتی چین دارای اهمیت اقتصادی هستند. این موضوع باعث تهدید نسل لالههای واژگون در برخی مناطق شدهاست.
لالهٔ واژگون یا لالهٔ نگونسار، هم در نقش سرستونهای ساسانیها و هم در طاقبستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده میشود. در متون ادبی ایرانی گفته شده که این گل در آن زمان که گلوی سیاوش با تیغ تیز گرسیوز آشنا شد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گلگونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بیگناهی سیاوش.
چو سرو سیاوش نگونسار دید سراپردهٔ دشت خونسار دید
بیفکند سر را ز انده نگون بشد زان سپس لالهٔ واژگون
Fritillaria kurdica (Kurdish: Şilêra sernuxwîn) is a Middle Eastern species of bulb-forming flowering plant in the lily family Liliaceae. It is native to Iran, kurdistan region of Iraq, Turkey, and the Caucasus. The species is sometimes cultivated in other regions as an ornamental. Fritillaria Kurdica is also the name of an academic periodical published in Poland, devoted to the study of the culture and history of the Kurdish people
