توضیحات
جاشیر گیاهی علفی از خانواده چتریان بومی کوه های زاگرس در ایران است. یکی از گیاهان دارویی که به صورت خود رو در مناطق کوهستانی زاگرس می روید.
جاشیر برای کلیه و اعصاب مفید است و مصارف خوراکی و دارویی بسیاری دارد. تکثیر از طریق بذر جاشیر انجام می شود.
جاشیر را به صورت بورانی با ماست یا حتی به صورت ترشی با سرکه مصرف خوراکی دارد و بسیار معطر و خوش عطر است.
جاشیر گیاهی به ارتفاع 1 متر رشد میکند. گلهای آن زرد رنگ و مجتمع به صورت خوشه های مرکب است. این گیاه در ارتفاعات کوهستانی زاگرس رشد می کند.
گیاه جاشیر از گیاهان دارویی است که خاک مناسب برای کشت آن خاک های با عمق کافی، نرم و قابل نفوذ است.
از ریشه گیاه در ناحیه طوقه گیاه با تیغ زدن و خراش شیره ای خارج می شود که به تدریج در مقابل هوا سفت می شود. این شیره صمغ رزینی جاشیر است، البته از ساقه گیاه نیز گرفته می شود ولی کیفیت صمغ ساقه کمتر از صمغ ریشه است. اسانس این گیاه نیز در عطرسازی مصرف دارد.
جاشیر در طب سنتی در تسکین درد، التهاب، بهبود دیابت و مقابله با باکتری ها و قارچ ها استفاده شده است و بخش های هوایی آن دارای ارزش خوراکی هستند.
وجود آنتی اکسیدان ها در این گیاه، عامل خواص ضد اکسیدانی، ضد دیابتی، ضد میکروبی، ضد ویروسی، ضد دردی، ضد اسپاسمی است.
بذر جاشیربرای جوانه زنی نیاز به سرما دارد و بهتر است در زمین اصلی در فصل پاییز کاشته شود تا دوره سرما را در زمستان طی کند. ولی در محیط های کشت مصنوعی پس از سرمادهی مرطوب چند هفته ای در یخچال کاشته می شود. برای بذرهای سردسیری رطوبت + سرما با هم باعث جوانه زنی میشود پس سرما به تنهایی تاثیری ندارد. بذرها را در یک خاک غنی دارای زهکشی خوب بکارید. دمای مناسب برای رشد این گیاه بین 15 تا 20 درجه سانتیگراد است و برای رشد به نور کامل خورشید نیاز دارد.
Prangos ferulacea, known in Italy as common basilisk (basilisco comune), is a perennial herbaceous plant present in the Mediterranean Basin, Bulgarian Black Sea Coast, and the Caucasus
Herbaceous plant 60–150 cm tall, stem has a diameter of 1-2 cm at the base. Its leaves are glabrous and light green, broadly ovate to ovate-triangular or oblong-elliptic and repeatedly pinnate. Its basal leaves have up to 50-80 cm long petioles, at the base they are divided into 3 lobes, each 4-5 times pinnate. Its terminal lobes are linear, lanceolate or almost filiform, with 1 vein, at the apex they are shortly pointed. The lower stem leaves are shorter-stalked and the uppermost are sessile, much smaller and less dissected, with sheaths enclosing the stem. The complex umbels are about 15 cm in diameter, with 6-18 main rays, at the base with a sheath of linear-lanceolate and membranous leaves. Awns are about 1 cm wide. Its petals are about 1 mm long, obovate or elliptic. The fruits are 10-25 mm long, about 10 mm wide, ovoid to elliptical, slightly laterally flattened. Blooms in May-June and bears fruit in June – August. It is pollinated by insects and propagated by seeds
The species is distributed in Italy and the island of Sicily, Romania, Bulgaria, the Caucasus, Turkey, Armenia and Iran. In Bulgaria, it is found along the Black Sea coast – Medni Rid and Maslen nos, as well as on Bakadzhitsite, up to about 300 m above sea level. It is an endangered species in Bulgaria, included in the Red Book of Bulgaria and in the Bulgarian Law on Biological Diversity. In northern Sicily it grows on limestone in association with endangered fungus Pleurotus nebrodensis.
