توضیحات
شَقاقُل یا شقاقول گیاهی است از تیره چتریان و از جنس پاستیناکا. گیاهی است علفی، پایا (چندساله) و بومی جنگلهای شمال.
در غرب آسیا و شرق اروپا نیز گونههایی از آن میروید. تاکنون در جهان، نزدیک به ۲۵ گونه از این گیاه شناسایی شده است که ۳ گونه آن در ایران میروید.
شقاقل یک ساقه زیرزمینی (ریزوم) دارد، که لولهای شکل و سخت و به رنگ نخودیِ مایل زرد است، روی آن بندهای منظم و حلقهای دیده میشود. ساقههای هوایی شقاقل، نرم و بدون انشعاب است. برخی ساقههای هوایی گیاه که پهن و مسطح است. بافتی کلروفیلی و شبیه به برگ دارد. این ساقهها را در زبان لاتین کَلادود مینامند. کلادود یا برگسان، پهن، دراز، نوکتیز به رنگ سبز روشن است و بهصورت متناوب بر روی ساقه میروید. سطح زیرینِ کلادود برجستگیهایی رگبرگ مانند دارد. گلهای شقاقل، زنگولهای شکل و رنگ آن سفید یا مایل به سفید است و در خوشههای ۲ تا ۵ تایی بهصورت آویزان از کنار کلادودها میروید. فصل شکوفایی گلها، بهار است و میوه گیاه، کروی و سیاهرنگ است. شقاقل با تقسیم ریزوم و کاشت بذر در پاییز تکثیر میشود.
شقاقل در آبوهوای معتدل و سایهسار درختان و خاکهای حاصلخیز با زهکشی مناسب بهخوبی رشد میکند. این گیاه در برابر یخبندان مقاوم است.
ساقه زیرزمینی شقاقل سرشار از نشاسته است و مصرف خوراکی دارد. در شمال ایران از این ساقه مربا تهیه میکنند.
این ساقه در پزشکی سنتی نیز کاربرد دارویی دارد و در درمان بیماریهای نقرس و رماتیسم از آن استفاده میشود
بهرهبرداری بیرویه از این گیاه، در سالهای ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰، آن را با خطر نابودی روبهرو ساخت.
گیاه مهر سلیمان یا خاتم سلیمان که به نام شقاقل ایرانی معروف شدهاست را نباید با شقاقل که شبیه هویج و نام علمیش Pastinaca sativa است اشتباه کرد.
نام علمی شقاقل ایرانی یا همان مهر سلیمان Polygonatum orientale است
بذر بهتر است در زمین اصلی در فصل پاییز کاشته شود تا دوره سرما را در زمستان طی کند. ولی در محیط های کشت مصنوعی پس از سرمادهی چند هفته ای در یخچال کاشت می شود. بذرها را در یک خاک غنی دارای زهکشی خوب بکارید. بهتر است قبل از کاشت بذرها را یک روز بخیسانید و سپس در عمق 2 سانتی متر بکارید. فاصله کاشت بین بذرها را 50 سانتی متر در نظر بگیرید. تا زمان جوانه زنی خاک را مرطوب نگه دارید. دمای مناسب برای رشد این گیاه بین 15 تا 20 درجه سانتیگراد است و برای رشد به نور کامل خورشید نیاز دارد.
The parsnip (Pastinaca sativa) is a root vegetable closely related to carrot and parsley, all belonging to the flowering plant family Apiaceae. It is a biennial plant usually grown as an annual. Its long taproot has cream-colored skin and flesh, and, left in the ground to mature, becomes sweeter in flavor after winter frosts. In its first growing season, the plant has a rosette of pinnate, mid-green leaves. If unharvested, it produces a flowering stem topped by an umbel of small yellow flowers in its second growing season, later producing pale brown, flat, winged seeds. By this time, the stem has become woody, and the taproot inedible
The parsnip is native to Eurasia; it has been used as a vegetable since antiquity and was cultivated by the Romans, although some confusion exists between parsnips and carrots in the literature of the time. It was used as a sweetener before the arrival of cane sugar in Europe
Parsnips are usually cooked but can also be eaten raw. The flesh has a sweet flavor, even more so than carrots. It is high in vitamins, antioxidants, and minerals (especially potassium); and also contains both soluble and insoluble dietary fiber. Parsnips are best cultivated in deep, stone-free soil
